FILTRY SPF - Dlaczego warto stosować?
FILTRY SPF - Dlaczego warto stosować?

DLACZEGO WARTO STOSOWAĆ FILTRY SPF?

Promieniowanie ultrafioletowe to jeden z ważniejszych czynników zewnętrznych (egzogennych) wpływających na stan oraz wygląd skóry. Pierwszą zauważalną ingerencję promieniowania na skórze możemy dostrzec w postaci zaczerwienienia oraz opalenizny, która stanowi mechanizm obronny skóry, ponieważ melanina produkowana przez komórki zwane melanocytami odpowiada za absorbowanie (pochłanianie) promieniowania ultrafioletowego. Długotrwale uszkadzana skóra pod wpływem promieniowania UV jest narażona m.in. na choroby nowotworowe skóry oraz jej fotostarzenie, które objawia się m.in. spadkiem elastyczności, jędrności, zanikiem owalu, zmarszczkami, zmianami pigmentacyjnymi [1-4].

Kosmetyki stosowanie do ochrony przeciwsłonecznej są fundamentem w profilaktyce skóry przed szkodliwym działaniem promieniowania ultrafioletowego. Bazą w składzie takich preparatów są filtry UV. Zawarte w kosmetykach filtry muszą spełniać wiele warunków, m.in. być stabilne, wykazywać się wysoką efektywnością w niskich stężeniach, nie mogą przenikać w głębsze warstwy skóry, a także współgrać z pozostałymi substancjami w preparacie.

Na rynku kosmetycznym najczęściej spotyka się połączenie filtrów chemicznych i fizycznych (mineralnych), dzięki czemu zakres ochrony przeciwsłonecznej jest większy. 

W celu maksymalnego ograniczenia zagrożenia związanego z wpływem promieniowania UV zaleca się używanie preparatów kosmetycznych zarówno do ciała, twarzy i włosów

Pamiętaj, że podkłady koloryzujące zawierające filtr nie ochronią skóry twarzy w odpowiedni sposób, ponieważ nie jest możliwe zaaplikowanie ilości, która taką ochronę zapewni [5-9].

 

DZIAŁANIE PROMIENIOWANIA UV NA SKÓRĘ

Promieniowanie UV dzielimy na dwa typy: UVB oraz UVA.  

Promieniowanie UVB charakteryzuje się długością fali 290-320 nm i jest pochłaniane  przede wszystkim przez warstwę rogową naskórka, jego niewielka ilość przenika głębiej do warstwy podstawnej. Jego działanie jest powierzchowne  i odpowiada za powstawanie poparzeń słonecznych oraz rumienia. Powstawanie rumienia jest ściśle związane z rozszerzeniem naczyń włosowatych skóry. Pod wpływem uwalniania prostaglandyn z uszkodzonych keratynocytów powstaje reakcja zapalna na skórze. 

Natężenie UVB zmienia się zarówno w ciągu dnia jak i w ciągu roku. Największe jego natężenie przypada w naszej szerokości geograficznej pomiędzy 11, a 15 kwietnia do października.

Zimą skóra produkuje mniejsze ilości melaniny (barwnika, który nadaje skórze zabarwienie oraz zapewnia ochronę), dlatego też bardzo często jest ona uwrażliwiona, co w efekcie odpowiada za zwiększenie uszkodzeń powstałych pod wpływem promieniowania UV. Istotne jest również, aby pamiętać o tzw. promieniowaniu odbitym. Śnieg z promieniowania jest w stanie odbić nawet 80% promieniowania, dlatego nawet zimą jeśli w swojej pielęgnacji stosujesz kosmetyki zawierające retinol, kwasy to koniecznie aplikuj krem z filtrem.

Promieniowanie UVA charakteryzuje się długością fali w zakresie 320-400 nm i przenika głębiej niż promieniowanie UVB, ponieważ dociera nawet do skóry właściwej. Wywiera negatywny wpływ na fibroblasty komórki odpowiedzialne za produkcję elastyny oraz kolagenu. Bierze także udział w tworzeniu odczynów fototoksycznych oraz fotoalergicznych. Odpowiada za powstawanie wolnych rodników, które przyczyniają się do przyspieszonego procesu starzenia skóry. 

Skóra poddawana długotrwałemu działaniu promieniowania UVA jest mało elastyczna, jędrna, spada jej poziom nawodnienia z uwagi na zmniejszoną zdolność wiązania wody, na skórze powstają liczne zmarszczki oraz przebarwienia. [2-4, 5-6].

 

TYPY FILTRÓW

Filtry UV dzielimy na tzw. filtry chemiczne oraz filtry mineralne.

Flitry chemiczne: Ich działanie opiera się na pochłanianiu promieniowania ultrafioletowego, a ich największą wadą jest niska fotostabilność. 

Filtry mineralne: w przeciwieństwie do filtrów chemicznych cechują się wysoką fotostabilnością, a ich największą wadą jest tzw. „bielenie” skóry. Działają na zasadzie odbijania promieniowania fioletowego, jednak jeśli natomiast występują w postaci nanocząstek, wtedy jest możliwość ich przenikania. 

Bardzo ważne jest by filtry działały tylko powierzchownie, ponieważ przy dłuższym ich stosowaniu istnieje zagrożenie wchłaniania znacznych ilości substancji przez żywe warstwy w skórze.

Filtry fizyczne: zalecane są dla osób z alergiami, małych dzieci oraz kobiet w ciąży. Natomiast filtry chemiczne poleca się skórom tłustym i trądzikowym.

Na rynku kosmetycznym dostępny jest coraz większy wybór filtrów UV zarówno do ochrony ciała, twarzy jak i włosów.

Kluczowe w wyborze preparatu jest jego dopasowanie do typu cery oraz stosowanie do zgodnie z przeznaczeniem.

 

ROLA PROMIENIOWANIA UV W PROFILAKTYCE NOWOTWOROWEJ

Promieniowanie ultrafioletowe jest odpowiedzialne w dużej mierze za tworzenie się nowotworów skóry. Długotrwała ekspozycja słoneczna to jedna z głównych przyczyn zwiększonej zachorowalności na raka podstawnokomórkowego, kolczystokomórkowego oraz czerniaka. Badania naukowe pokazują, iż ryzyko zachorowalności na czerniaka zwiększa się nawet dwukrotnie w sytuacji gdy skóra doznała poparzeń słonecznych przed 15 r.ż.  [7].

Promieniowanie UVB odpowiada za mutacje genu p53, co w efekcie prowadzi do zahamowania zależnej kontroli cyklu komórkowego oraz naprawy uszkodzonego DNA. 

Pod wpływem promieniowania UVA w naskórku dochodzi do tworzenia się reaktywnych form tlenu, co może odpowiada za zaburzoną pracę komórek naskórka, a w efekcie doprowadzić do uszkodzenia lipidów, białek i DNA  [2-4, 5-6, 8].

 

ROLA PRZECIWUTLENIACZY W FILTRACH PRZECIWSŁONECZNYCH

Za jeden z groźniejszych następstw działania promieniowania ultrafioletowego uznaje się tworzenie wolnych rodników, a najbardziej skuteczną metodą w walce z nimi okazuje się być codzienne używanie filtrów ochronnych. Badania pokazują, iż filtry są najefektywniejszymi przeciwutleniaczami

Poza filtrami dobrymi antyoksydantami okazują się być resweratol, kwas ferulowy, witamina E, C, koenzym Q10 oraz flawonoidy. Substancje te w przeciwieństwie do filtrów wykazują dużą zdolność do przenikania w głębsze warstwy skóry i tam neutralizują działanie wolnych rodników.

W kosmetykach witamina E występuje w postaci wolnego tokoferolu oraz jego estrów. Pod wpływem długiej ekspozycji słonecznej wolny tokoferol ma niewielką stabilność, stąd też pomysł wykorzystywania jego estrów np. octanu tokoferylu (INCI: Tocopheryl Acetate) w produktach przeciwsłonecznych. 

Witamina C jest wykorzystywana przede wszystkich pod postacią pochodnych lipofilowych np. palmitynianu askorbylu (INCI: Ascorbyl Palmitate), który bardzo dobrze przenika przez naskórek [8-9].

 

PODSUMOWANIE

Kosmetyki pełniące funkcję ochronną przed promieniowaniem ultrafioletowym są kluczowym elementem w walce ze szkodliwym wpływem promieniowania słonecznego. Wprowadzenie ich do codziennej pielęgnacji ma ogromny wpływ na ograniczenie pojawienia się poparzeń posłonecznych, fotostarzenia, jak również wielu chorób skóry w tym najgroźniejszego i najczęściej występującego nowotworu skóry – czerniaka. 

 

Piśmiennictwo:

[1]. Latha MS, Martis J, et al. Sunscreening Agents. A review. J Clin Aesthetic Dermatol 2013, 6(1): 16-26.

[2]. Moyal D. Need for a well-balanced sunscreen to protect human skin from both Ultraviolet A and Ultraviolet B damage. Indian J Dermatol Venereol Leprol 2012, 78: 24-30.

[3]. Hughes MC, Williams GM, Baker P, et al. Sunscreen and Prevention of the Skin Aging. Ann Intern Med 2013, 158(11): 781-790.

[4.] Ichihashi M, Ueda M, Budiyanto A, et al. UV-induced skin damage. Toxicol 2003, 189: 21-39.

[5.] Bauman L. Dermatologia estetyczna. PZWL, Warszawa 2013.

[6.] Draelos ZD. Kosmeceutyki. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.

[7.] Swindells K, Rhodes E. Influence of oral antioxidants on ultraviolet radiation – induced skin damage in humans. Photodermatol Photoimmunol Photomed 2004, 20: 297-304.

[8.] KrolE,Kramer-SticklandK,LieberK.Photoprotective actions of topically applied vitamin E. Drug Metab Rev 2000, 32: 413-20.

[9.] Wilska-Jeszka J, Podsędek A. Bioflavonoids as natural antioxidants. Wiad Chem 2001, 55: 987-1004.

 

 

O AUTORCE:

Patrycja Komuda
Absolwentka Wyższej Szkoły Inżynierii i Zdrowia o specjalizacji kosmetologia bioestetyczna. Jako kosmetolog regularnie podnosi swoje kwalifikacje, uczestnicząc w licznych szkoleniach oraz kursach. Wyznaje filozofię holistycznego podejścia do pacjenta, co umożliwia jej skomponowanie indywidualnych planów pielęgnacyjnych dobranych na miarę potrzeb. Prywatnie mama oraz żona

Prowadzi profil na instagramie, na którym dzieli się swoją wiedzą. Znajdziesz  pod nazwą @patrycjakosmetolog

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy od home.pl